Bông phướng, còn gọi là bông lá sầu riêng, là hiện tượng mầm hoa phát triển kèm theo chồi hoặc lá non. Chùm bông thường nhỏ, yếu, không đồng đều, dễ rụng và có khả năng đậu trái thấp hơn bông bình thường.
Hiện tượng này cho thấy cây chưa chuyển hoàn toàn từ giai đoạn phát triển thân, cành và lá sang giai đoạn sinh sản, ra hoa.

Mục lục:
Bông phướng thường có một số đặc điểm dễ nhận biết như:
Trong khi đó, bông sầu riêng bình thường thường phát triển trên cành đã hóa gỗ, chùm bông mập, rõ, đồng đều và không xuất hiện lá non.

Cây sầu riêng tơ hoặc cây có bộ khung chưa hoàn chỉnh thường vẫn ưu tiên phát triển thân, cành và lá. Khi làm bông quá sớm, cây có thể vừa hình thành mầm hoa vừa tiếp tục đi đọt.
Nếu trên cây vẫn còn lá non, lá lụa hoặc cành chưa hóa gỗ, quá trình phân hóa mầm hoa dễ bị gián đoạn và hình thành bông lá.
Hàm lượng đạm cao khiến cây tiếp tục phát triển chồi và lá thay vì tập trung ra hoa. Nguồn đạm có thể đến từ phân bón, phân hữu cơ hoặc lượng dinh dưỡng còn tồn dư trong đất.
Bộ lá yếu, bị sâu bệnh hoặc thường xuyên đi đọt khiến cây chưa tích lũy đủ năng lượng để hình thành và nuôi mầm hoa hoàn chỉnh.
Đất còn ẩm, mương chưa rút nước, vườn thoát nước kém hoặc lớp phủ gốc quá dày làm tín hiệu khô hạn không đủ rõ ràng. Khi đó, cây vẫn tiếp tục sinh trưởng thân lá.
Mưa trong thời gian tạo khô hạn hoặc tưới mạnh khi mắt cua chưa phát triển rõ có thể kích thích cây bật đọt, khiến mầm hoa phát triển kèm theo lá non.
Phân tạo mầm không thể thay thế quá trình tích lũy dinh dưỡng tự nhiên của cây. Nếu lá chưa già, cành chưa hóa gỗ hoặc bộ rễ còn yếu, việc ép cây làm bông có thể khiến bông phát triển yếu và cây nhanh suy sức.

Một số chùm bông phướng vẫn có thể tiếp tục phát triển, ra hoa và đậu trái. Tuy nhiên, tỷ lệ đậu và khả năng nuôi trái thường thấp hơn so với bông bình thường.
Nguyên nhân là lá non và hoa cùng phát triển trên một vị trí, dẫn đến cạnh tranh nước và dinh dưỡng. Những chùm bông nhỏ, cuống yếu hoặc nằm trên cành không phù hợp thường khó nuôi thành trái đạt chất lượng.
Lưu ý: Không nhất thiết phải tỉa bỏ toàn bộ bông phướn. Nhà vườn nên đánh giá sức cây, vị trí chùm bông, mức độ bật đọt và số lượng bông bình thường còn lại trước khi quyết định.
Khi cây xuất hiện bông phướng, nhà vườn cần kiểm tra các yếu tố sau:
Cần hạn chế sử dụng phân có hàm lượng đạm cao, không tưới quá nhiều khi đất còn ẩm và tránh tiếp tục tăng phân tạo mầm khi chưa xác định rõ nguyên nhân.
Những chùm bông quá yếu, cuống nhỏ, nằm sai vị trí hoặc không có khả năng phát triển tốt có thể được tỉa bỏ để giảm cạnh tranh dinh dưỡng cho cây.

Bông phướng hay bông lá sầu riêng là hiện tượng mầm hoa phát triển kèm theo chồi hoặc lá non. Tình trạng này thường xảy ra khi cây chưa đủ trưởng thành sinh lý, cơi đọt chưa già, còn dư đạm hoặc quá trình quản lý nước chưa phù hợp.
Khi phát hiện bông phướng, nhà vườn không nên vội tăng phân tạo mầm. Cần kiểm tra tổng thể bộ lá, cành, rễ, dinh dưỡng và độ ẩm đất để xác định đúng nguyên nhân, từ đó giúp cây hình thành chùm bông khỏe và đồng đều hơn.
Vườn sầu riêng cháy mép, rụng lá chân khi làm bông không phải do nấm! Bài viết vạch trần lý do đánh MKP, Lân cao giữa trời nắng và cách cứu cây tức thời.
Quy trình phục hồi rễ sau thu hoạch với Rocket Mỹ, Ambi Mỹ và kéo cơi sầu riêng bằng ATONIC ComBi, Vua Đọt, NPK 30-10-10. Xem thời điểm và lưu ý sử dụng.
So cơi đọt sầu riêng là gì? Cách nhận biết cây đi trước, cây đi sau và cách đưa cơi đọt trong vườn về tương đối đồng đều trước khi tạo mầm.
Tạo mầm sầu riêng nên đậy bạt sát/gần mặt đất thay vì chừa cố định 1 gang tay. Quan trọng nhất là hạn chế nước mưa lọt vào vùng rễ, tạo độ dốc và thoát nước tốt để duy trì khô hạn có kiểm soát.
Sầu riêng trái khoảng 100 ngày đi đọt mạnh có thể cạnh tranh dinh dưỡng với trái, làm cơm lên không đều, giảm độ ngọt và màu sắc không đẹp.
Hướng dẫn nhận biết trạng thái nước của sầu riêng khi xổ nhụy qua bông, đầu nhụy, cánh hoa và thời gian nở, giúp nhà vườn điều chỉnh tưới chính xác hơn.
Hướng dẫn nhận biết khô bông, buông lóng trên sầu riêng vụ nghịch và cách quản lý bệnh hại, Canxi – Bo, dinh dưỡng gốc và dàn bông hiệu quả.
Sầu riêng gai nước thường biểu hiện qua gai xanh, mềm và thiếu độ cứng chắc. Tìm hiểu nguyên nhân, cách nhận biết và quản lý nước để hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng trái.
Quy trình chăm sóc sầu riêng Ri6 sau dỡ bạt trên đất phèn, tập trung phục hồi rễ, nâng pH và công thức rước bông, kéo đọt áp dụng tại vườn ở Tháp Mười, Đồng Tháp.