CÁC BỆNH HẠI DO NẤM & VI KHUẨN NGUY HIỂM TRÊN CÂY SẦU RIÊNG GIAI ĐOẠN CẬN TẾT – SAU TẾT

Vì sao cần phân biệt bệnh do nấm và vi khuẩn?

Trong thực tế sản xuất, nhiều nhà vườn nhầm lẫn bệnh do nấm và bệnh do vi khuẩn, dẫn đến:

• Dùng sai thuốc → không hiệu quả
• Bệnh nặng thêm, lan nhanh
• Tốn chi phí, mất mùa
• NẤM khác VI KHUẨN → cơ chế gây bệnh khác → thuốc đặc trị khác

​PHẦN I. CÁC BỆNH DO NẤM (CHIẾM TỶ LỆ CAO NHẤT)

I. BỆNH THỐI RỄ – XÌ MỦ THÂN – THỐI GỐC

(Tác nhân chính: Phytophthora palmivora)

BẢN CHẤT

• Phytophthora thuộc nhóm Oomycetes (nấm giả), không phải nấm thật
• Thành tế bào cellulose, không phải chitin
• Sinh sản bằng bào tử động (zoospore):
  • Có 2 roi
  • Di chuyển mạnh trong nước và đất ẩm
•  Vì vậy bệnh bùng phát mạnh sau mưa, tưới dư, đất bí nước

CƠ CHẾ GÂY BỆNH

      Di chuyển trong nước đất

1. Bám vào rễ tơ → xâm nhập mô rễ
2. Tiết enzyme cellulase, pectinase
3. Làm hoại tử rễ – tắc mạch dẫn
4. Cây héo, suy nhanh, chết nếu không xử lý

TRIỆU CHỨNG

• Rễ thối nâu đen, dễ đứt
• Lá vàng, héo dù đất ướt
• Gốc thân xì nhựa nâu đen
• Cây chết nhanh sau 1–3 tuần

PHÒNG TRỊ

Canh tác

• Trồng mô cao ≥40 cm
• Thoát nước tốt, không tưới dầm

Sinh học

• Trichoderma spp. (đối kháng, ký sinh, cạnh tranh dinh dưỡng)

Thuốc đặc trị (bắt buộc đúng nhóm Oomycetes)

• Fosetyl-Al
• Phosphorous acid (Phosphonate)
• Metalaxyl / Mefenoxam

• Tưới gốc + quét thân, 2–3 lần, luân phiên hoạt chất

II. BỆNH CHÁY LÁ – KHÔ CÀNH (BỆNH PHỨC HỢP)

TÁC NHÂN

• Phytophthora spp.
• ​Lasiodiplodia theobromae
• Phomopsis spp.
• Colletotrichum spp.
• Thường xảy ra khi cây suy dinh dưỡng + thời tiết ẩm

CƠ CHẾ GÂY HẠI

• Nấm xâm nhập qua khí khổng hoặc vết thương
• Tiết độc tố làm hoại tử mô lá
• Phá hủy lục lạp → giảm quang hợp → rụng lá

TRIỆU CHỨNG

• Mép lá cháy nâu đen
• Lá khô, rụng hàng loạt
• Cành non khô chết

PHÒNG TRỊ

• Tỉa cành, tạo tán thông thoáng
• Bổ sung Canxi – Silic

THUỐC PHÒNG TRỊ

• Mancozeb, Chlorothalonil (phòng)
• Azoxystrobin
• Difenoconazole
• Phosphonate (khi nghi do Phytophthora)

III. BỆNH THÁN THƯ – RỤNG HOA, TRÁI NON
(Colletotrichum gloeosporioides)

ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

• Nấm bán ký sinh
• Tồn tại tiềm sinh trên lá, cành
• Bùng phát khi ẩm độ >90%

CƠ CHẾ

• Xâm nhập hoa → phá mô sinh sản
• Gây hoại tử cuống hoa, cuống trái → rụng hàng loạt

TRIỆU CHỨNG

• Hoa khô đen
• Trái non có đốm lõm màu đen

PHÒNG TRỊ

• Phun phòng trước – sau khi hoa nở

THUỐC ĐẶC TRỊ

• Difenoconazole
• Azoxystrobin
• Propineb
• Carbendazim (luân phiên)

IV. BỆNH THỐI TRÁI

(Phytophthora palmivora)

CƠ CHẾ

• Bào tử theo nước mưa bắn lên trái
• Xâm nhập qua cuống hoặc vết nứt
• Phá mô thịt quả → thối mềm, mùi hôi

PHÒNG TRỊ

• Tỉa trái, không để trái sát đất
• Giữ tán thông thoáng

THUỐC ĐẶT TRỊ

• Fosetyl-Al
• Phosphonate
• Metalaxyl + Mancozeb

PHẦN II. CÁC BỆNH DO VI KHUẨN (KHÔNG PHỔ BIẾN NHƯNG RẤT NGUY HIỂM)

V. BỆNH THỐI NHŨN – CHẢY NƯỚC (VI KHUẨN)

TÁC NHÂN

• Erwinia spp.
• Pectobacterium spp.

BẢN CHẤT KHOA HỌC

• Vi khuẩn tiết enzyme pectinase
• Phân giải nhanh thành tế bào thực vật
• Gây thối nhũn, mùi hôi

TRIỆU CHỨNG

• Mô thân, cuống trái nhũn
• Chảy dịch đục, mùi hôi
• Lan rất nhanh khi ẩm cao
•  LƯU Ý QUAN TRỌNG Thuốc trừ nấm KHÔNG CÓ TÁC DỤNG

PHÒNG TRỊ

• Cắt bỏ mô bệnh, tiêu hủy
• Giữ vườn khô ráo

Thuốc đặc trị vi khuẩn

• Kasugamycin
• Streptomycin + Oxytetracycline
• Copper hydroxide / Copper oxychloride (phòng)

NGUYÊN TẮC PHÒNG BỆNH BỀN VỮNG

• Thoát nước tốt – yếu tố quyết định
• Phân biệt đúng nấm hay khuẩn
• Phòng sớm trước mưa – sau Tết
• Luân phiên hoạt chất
• Kết hợp canh tác + sinh học + hóa học

KHUYẾN NGHỊ CHO NHÀ VƯỜN & ĐẠI LÝ

• Ưu tiên nhóm đặc trị Phytophthora trong mùa mưa sớm
• Dự trữ thuốc kháng khuẩn cho các ca thối nhũn
• Kết hợp Trichoderma + quản lý nước để giảm áp lực bệnh lâu dài

---

Đội ngũ kỹ sư TDC luôn sẵn sàng hỗ trợ nhanh chóng – chính xác – tận tâm.

Hotline tư vấn toàn quốc: 0915 80 11 88

 

---

Các tin khác