Các Hoạt Chất Trị Nấm Thối Trái Hiệu Quả Trong Mùa Mưa

Mùa mưa là thời điểm bệnh thối trái dễ bùng phát và lây lan nhanh. Tuy nhiên, không phải trái nào bị thối cũng có thể xử lý bằng cùng một loại thuốc. Muốn đạt hiệu quả, nhà vườn cần nhận diện đúng tác nhân và lựa chọn hoạt chất phù hợp.

Hoạt chất kiểm soát thối trái do Phytophthora

Phytophthora thường gây vết thối màu nâu sẫm, hơi úng nước và lan rất nhanh khi độ ẩm cao. Trên sầu riêng, tác nhân này còn liên quan đến bệnh xì mủ, thối rễ và thối trái.
Những hoạt chất thường được sử dụng gồm:

Phosphorous acid, phosphonate và fosetyl-aluminium: Có tính nội hấp, phù hợp phòng bệnh hoặc xử lý khi Phytophthora mới xuất hiện.
Metalaxyl và metalaxyl-M: Cho hiệu lực nhanh nhưng có nguy cơ lờn thuốc cao nếu sử dụng liên tục.
Dimethomorph và mandipropamid: Giúp ngăn Phytophthora tiếp tục phát triển, thích hợp sử dụng trước mưa hoặc khi bệnh mới chớm.
Cyazofamid, fluopicolide và oxathiapiprolin: Là những hoạt chất chuyên biệt, có hiệu lực cao với Phytophthora nhưng không thay thế được thuốc trị thán thư.

Hoạt chất kiểm soát bệnh thán thư trên trái

Thán thư thường tạo vết bệnh màu nâu đen, hơi lõm, đôi khi xuất hiện các khối bào tử màu hồng hoặc cam. Đối với nhóm bệnh này, nhà vườn có thể lựa chọn:

Difenoconazole, tebuconazole và propiconazole: Có khả năng thấm sâu, thường dùng để kiểm soát thán thư và đốm trái.
Azoxystrobin, pyraclostrobin và trifloxystrobin: Phát huy hiệu quả tốt khi dùng phòng bệnh hoặc phun ở giai đoạn đầu.
Fluxapyroxad, boscalid và pydiflumetofen: Có hiệu lực với một số loại nấm gây thán thư, đốm trái và mốc xám, tùy từng cây trồng.

Các hoạt chất trong cùng một họ không nên sử dụng nối tiếp quá nhiều lần. Việc chỉ đổi tên thương phẩm nhưng vẫn giữ nguyên nhóm hoạt chất không giúp hạn chế tình trạng lờn thuốc.

Nhóm hoạt chất bảo vệ bề mặt trái

Mancozeb, metiram, propineb và thuốc gốc đồng chủ yếu tạo lớp bảo vệ bên ngoài, ngăn bào tử nấm nảy mầm và xâm nhập vào trái.
Nhóm này phù hợp sử dụng trước những đợt mưa hoặc luân phiên với thuốc nội hấp. Tuy nhiên, thuốc không thể phục hồi phần mô đã thối và hiệu lực có thể giảm sau mưa lớn. Riêng thuốc gốc đồng cần dùng đúng liều để tránh làm nám vỏ hoặc tổn thương mô non.

Làm gì khi phát hiện trái bị thối?

Trái đã thối nặng gần như không thể phục hồi bằng thuốc. Nhà vườn cần thu gom trái bệnh ra khỏi vườn, thoát nước tốt, tỉa tán thông thoáng và hạn chế đất bắn lên trái.
Sau đó, chọn hoạt chất đúng tác nhân để bảo vệ những trái còn khỏe. Không tự ý pha nhiều thuốc nội hấp, không tăng liều và phải tuân thủ đúng hướng dẫn cùng thời gian cách ly ghi trên nhãn.
Muốn kiểm soát bệnh thối trái hiệu quả trong mùa mưa, điều quan trọng không phải tìm loại thuốc mạnh nhất, mà là xác định đúng bệnh, phun đúng thời điểm và luân phiên hoạt chất hợp lý.

Ks. Châu Gia Lăng - 21/07/2026