Trong canh tác sầu riêng, giai đoạn kiến thiết cơ bản đóng vai trò quyết định đến việc định hình cấu trúc tán và thiết lập hệ thống rễ khỏe mạnh. Chế độ dinh dưỡng trong thời kỳ này đòi hỏi sự phối hợp nghiêm ngặt giữa các yếu tố lý hóa của đất trồng, sinh lý hấp thụ của cây và định lượng phân bón chính xác. Việc cung cấp dinh dưỡng không hợp lý có thể làm mất cân bằng pH đất, hạn chế khả năng hấp thu của rễ hoặc gây lãng phí nguồn lực đầu tư.
Trước khi can thiệp bằng các nguồn dinh dưỡng vô cơ có nồng độ cao, việc xử lý thổ nhưỡng là bắt buộc nhằm ổn định pH và cải thiện cấu trúc cơ giới đất. Vôi là yếu tố điều hòa quan trọng với liều lượng từ 0,5 - 1 kg/cây, được áp dụng trực tiếp vào đầu mùa mưa để nâng cao hoạt lực trao đổi cation trong đất. Một lưu ý kỹ thuật quan trọng là nếu kết quả đo thực địa cho thấy chỉ số pH đất vượt quá 6,5, tuyệt đối không được bón thêm vôi nhằm tránh hiện tượng kiềm hóa cục bộ, gây bó chặt các ion khoáng vi lượng.
Sau khi ổn định môi trường đất, phân hữu cơ được đưa vào nhằm kiến tạo hệ đệm sinh học. Định kỳ 1 lần/năm, nhà vườn cần bón 10 - 30 kg phân chuồng hoai mục hoặc thay thế bằng 3 - 5 kg hữu cơ vi sinh/cây/năm. Trong hai năm đầu tiên của chu kỳ kiến thiết, liều lượng phân chuồng được duy trì ổn định ở mức 10 - 20 kg/cây. Đến năm thứ tư, lượng phân chuồng cần được nâng lên 25 - 30 kg/cây để đáp ứng nhu cầu phát triển sinh khối của bộ rễ và bộ tán.
Để cây phát triển liên tục, nguồn phân vô cơ đơn (ure, lân, kali) hoặc phân hỗn hợp NPK cần được tính toán chi tiết dựa trên hàm lượng dưỡng chất nguyên chất (N, P₂O₅, K₂O). Sự gia tăng liều lượng theo từng năm tuổi phản ánh chính xác nhịp độ sinh trưởng sinh lý của cây từ giai đoạn tơ đến giai đoạn chuyển tiếp kinh doanh.
Bảng 2. Khuyến cáo bón phân thời kỳ kiến thiết cơ bản, g/cây/năm
| Tuổi cây (năm) |
Số lần bón (lần) |
N (g) |
P2O5 (g) |
K2O (g) |
Ure (g) |
Lân (g) |
Kali (g) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 6-9 | 200-300 | 100-200 | 100-200 | 435-652 | 625-1.250 | 200-400 |
| 2 | 4-6 | 300-450 | 200-300 | 200-300 | 652-978 | 1.250-1.875 | 400-600 |
| 3 | 4-6 | 450-600 | 300-400 | 350-500 | 978-1.304 | 1.875-2.500 | 700-1.000 |
| 4 | 4 | 600-750 | 400-500 | 600-700 | 1.304-1.630 | 2.500-3.125 | 1.000-1.166 |
| 5 | 4-5 | 750-900 | 500-600 | 700-800 | 1.630-1.956 | 3.125-3.750 | 1.166-1.333 |
| 6 | 4-5 | 900-1.200 | 650-800 | 900-1.100 | 1.956-2.608 | 4.062-5.000 | 1.500-1.833 |
Đối với cây sầu riêng bước vào tuổi thứ 5 và thứ 6, đây là giai đoạn bắt đầu bước vào thời kỳ kinh doanh, mang quả và đi vào quỹ đạo cho năng suất ổn định. Sau mốc thời gian này, hằng năm lượng phân bón NPK sẽ được gia tăng lũy tiến từ 20% đến 30% tùy thuộc vào tình trạng sinh trưởng thực tế và sản lượng quả thu hoạch của mùa trước.
Nguyên tắc cốt lõi của việc bón phân giai đoạn kiến thiết là chia nhỏ lượng phân bón để tránh hiện tượng sốc phân và hạn chế rửa trôi chất dinh dưỡng do hệ rễ non nớt chưa lan rộng. Lượng phân bón năm đầu tiên phải được chia đều làm 6 - 9 lần/năm. Trong các năm tiếp theo từ năm thứ 2 đến năm thứ 6, chu kỳ bón dao động từ 4 - 6 lần/năm hoặc 4 - 5 lần/năm tùy thuộc vào sự phát triển sinh lý của cây.
Thời điểm khởi đầu cho việc bón phân cực kỳ quan trọng: Chỉ tiến hành bón sau khi trồng và quan sát thấy cây đã ra trọn vẹn đợt đọt non đầu tiên. Về phương pháp áp dụng, nhà vườn thực hiện theo hai kỹ thuật chủ đạo để tối ưu hóa sự tiếp xúc của rễ với dinh dưỡng:
Để cây sầu riêng sinh trưởng khỏe, phát triển bộ rễ ổn định, hạn chế suy cây và tối ưu năng suất theo từng giai đoạn, bà con nên áp dụng quy trình dinh dưỡng phù hợp với tuổi cây, điều kiện đất đai và tình trạng thực tế của vườn.
Công Ty TNHH BVTV TDC đồng hành cùng nhà vườn với giải pháp kỹ thuật trong canh tác sầu riêng, tư vấn quy trình bón phân, phục hồi cây, chăm sóc cây kiến thiết cơ bản và quản lý dinh dưỡng giai đoạn kinh doanh.
Công Ty TNHH BVTV TDC - “TDC - Dẫn Lối Tiên Phong”
Hotline CSKH: 0915 80 11 88
Miền Đông: 0964 882 599 - Kỹ Sư Vinh
Miền Tây: 0706 154 128 - Kỹ Sư Lăng
Tây Nguyên: 0973 447 822 - Kỹ Sư Phi Hùng
Liên hệ ngay với đội ngũ kỹ thuật TDC để được tư vấn giải pháp phù hợp cho vườn sầu riêng theo từng giai đoạn sinh trưởng.
Giai đoạn từ 1 tháng trước khi thu hoạch là thời điểm mang tính "sống còn" quyết định năng suất và chất lượng thương phẩm của sầu riêng. Việc quản lý phân bón và nước tưới sai cách lúc này rất dễ khiến trái bị sượng sùng, nhạt vị hoặc nứt gai. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cẩm nang chi tiết về cách bón phân và chăm sóc sầu riêng giai đoạn gần thu hoạch, giúp nhà vườn tối ưu trọng lượng trái, giữ gai xanh, cơm vàng ươm, dẻo ngọt và đạt chuẩn xuất khẩu cao nhất.
Sau khi mang trái, cây sầu riêng thường bị suy kiệt và tổn thương bộ rễ. Việc áp dụng đúng quy trình 3 bước: phun rửa vườn (Clear One), phục hồi rễ (Rocket Mỹ + Ambi Mỹ) và kéo cơi đọt (Atonic Combi + Vua Đọt + Amino) sẽ giúp cây nhanh chóng sung mãn trở lại, tạo tiền đề vững chắc cho vụ mùa năm sau.
Phân bón NPK dạng gel đang dần trở thành một giải pháp dinh dưỡng tiên tiến, thay thế hiệu quả cho các loại phân bón hạt và phân bón lá truyền thống. Được sản xuất dưới dạng hỗn dịch đặc sệt, NPK dạng gel mang lại hiệu suất sử dụng tối đa cho cây trồng.
NPK 15-30-15 không chỉ được sử dụng ở một thời điểm duy nhất. Với sản phẩm NPK 15-30-15+TE dạng gel của TDC, công thức này phù hợp cho các giai đoạn dưỡng cây, kích mầm, bung hoa, giữ trái non và nuôi trái. Trên cây ăn trái, đặc biệt là sầu riêng, sản phẩm còn được dùng để hỗ trợ búng hộc, nở múi và tròn trái. Điểm nổi bật của công thức là hàm lượng lân hữu hiệu 30%, cao hơn đạm và kali. Thành phần này kết hợp cùng đạm, kali và nhóm vi lượng nhằm hỗ trợ cây trong những thời kỳ cần hình thành mầm hoa, ra hoa tập trung và phát triển trái.
Nhận biết nhện đỏ hại sầu riêng qua các chấm trắng, lá vàng, trắng bạc và biện pháp phòng trừ giúp cây phát triển ổn định.
Nhận biết rầy xanh hại sầu riêng qua triệu chứng cháy, rụng lá non và biện pháp phòng trừ giúp bảo vệ cơi đọt hiệu quả.
Nhận biết sâu đục quả sầu riêng gây hại trên hoa, trái non và biện pháp phòng trừ giúp hạn chế rụng trái, thối quả.
Tìm hiểu các hoạt chất kiểm soát Phytophthora, thán thư và mốc xám gây thối trái trong mùa mưa, giúp nhà vườn lựa chọn đúng thuốc và hạn chế lờn thuốc.
Hiện tượng sầu riêng bị sượng, chín trong hay cứng cơm đang là nỗi lo chung của nhiều nhà vườn và thương lái tại Gia Lai, Kon Tum. Bài viết này chia sẻ kinh nghiệm thực tế về cách điều tiết phân kali đúng thời điểm, đúng liều lượng, giúp trái sầu riêng lên cơm đều và đạt chất lượng tốt trước khi thu hoạch.