Thụ phấn bổ sung cho sầu riêng là một kỹ thuật quan trọng để cải thiện năng suất và chất lượng trái sầu riêng. Sầu riêng là một trong những loại trái cây nhiệt đới có giá trị kinh tế cao, được nhiều người ưa chuộng.
Hoa sầu riêng thường mọc thành từng chùm, tùy thuộc vào giống sẽ có màu sắc khác nhau như trắng ngà, trắng xanh,... Mỗi chùm có từ vài đến vài chục bông hoa, với cuống hoa treo trên cành. Hoa sầu riêng thường có mùi thơm đặc trưng, khá mạnh.
Khi hoa nở, nó sẽ để lộ ra 5 đài hoa gắn liền với 5 cánh hoa, có màu sắc khá giống với thịt quả. Hoa sầu riêng là loài hoa lưỡng tính, có cả nhị đực và nhụy cái trong cùng một bông hoa.
Đặc điểm nổi bật của hoa sầu riêng là chúng thường chỉ nở rộ vào ban đêm, từ khoảng 18h đến 22h. Sau khi trải qua quá trình nở hoa, các bông hoa sẽ rụng sau 7-10 ngày.
Sầu riêng là loài hoa lưỡng tính, có cả nhị đực và nhụy cái trong cùng một bông hoa. Tuy nhiên, nhị đực và nhụy cái thường không nở cùng một lúc, dẫn đến hoa rất ít khi tự thụ phấn (tự bất tương hợp).
Ở một số giống sầu riêng, tỷ lệ đậu trái do thụ phấn tự nhiên rất thấp, chỉ khoảng 0-20%, nhất là với các cây sầu riêng cho trái lần đầu. Điều này làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng trái.
Khi hoa sầu riêng không được thụ phấn đầy đủ, trái sầu riêng thường bị méo mó, biến dạng, không đều hộc. Điều này làm giảm giá trị thương phẩm của trái sầu riêng.
Ngược lại, khi hoa sầu riêng được thụ phấn đầy đủ, trái sầu riêng sẽ có những múi cơm to, đều đặn, chất lượng ngon và đạt giá trị kinh tế cao.
Sầu riêng có thể được thụ phấn tự nhiên nhờ gió hoặc côn trùng. Tuy nhiên, phương pháp này thường mang lại tỷ lệ đậu trái thấp, trái không đều, dễ bị méo mó.
Những loài côn trùng như ong, bướm, muỗi, kiến... có thể giúp thụ phấn cho hoa sầu riêng. Tuy nhiên, các loài này thường xuất hiện lúc hạt phấn chưa sẵn sàng. Chỉ có những loài bướm đêm và dơi nhỏ mới là những động vật thụ phấn quan trọng của hoa sầu riêng, bởi chúng hoạt động đúng vào thời điểm hoa nở.
Sầu riêng có thể được thụ phấn nhờ các loài côn trùng như ong, bướm, muỗi, kiến,... do hoa sầu riêng có mùi thơm mạnh. Tuy nhiên, những loài này thường xuất hiện lúc hạt phấn chưa sẵn sàng.
Chỉ có những loài bướm đêm và dơi nhỏ mới là những động vật thụ phấn quan trọng của hoa sầu riêng. Bởi vì chúng hoạt động đúng vào thời điểm hoa nở, từ khoảng 18h đến 22h.
Do những khó khăn trong thụ phấn tự nhiên, người trồng sầu riêng cần phải áp dụng biện pháp thụ phấn bổ sung (giao phấn) để cải thiện tỷ lệ đậu trái, nâng cao năng suất và chất lượng trái.
Thụ phấn bổ sung là quá trình di chuyển hạt phấn đã chín của hoa này sang đầu nhụy của hoa khác. Tại đây, hạt phấn sẽ mọc ra ống phấn, xuyên qua vòi nhụy để đến noãn, tiếp tục quá trình thụ tinh và hình thành quả.
Người trồng sầu riêng cần chọn các bông hoa khỏe mạnh sắp nở để lấy phấn. Cắt các chùm nhị đực, cho vào chén và dùng vải phủ lại, để ở nơi khô ráo đến chiều thì phấn sẽ bắt đầu nở.
Khi các chùm hoa sầu riêng ở vườn nở rộ, khoảng từ 20h-22h tối, người trồng sẽ dùng cọ mịn hoặc thanh tre quấn bông gòn để chấm vào phấn hoa, sau đó quét nhẹ lên vùng nhụy và chùm hoa.
Để thực hiện thụ phấn bổ sung hiệu quả, người trồng cần chuẩn bị các dụng cụ như: chén/bát để chứa phấn hoa, cọ mịn hoặc thanh tre quấn bông gòn để thực hiện thụ phấn.
Thời gian nở hoa trên cùng một cây sầu riêng kéo dài từ 7-10 ngày. Vì vậy, người trồng chỉ nên thực hiện thụ phấn bổ sung trong khoảng 4-5 ngày liên tục khi hoa nở rộ nhất.
Những bông hoa không được thụ phấn sẽ rụng sau 7-10 ngày. Sau khi quét phấn cho khoảng 8-10 cây, cần phải thay chổi mới do nhụy hoa tiết ra dịch mật, làm phấn dính chặt vào chổi.
Để lấy phấn hoa, người trồng cần chọn những bông hoa khỏe mạnh sắp nở, cắt chùm nhị đựng vào chén và dùng vải phủ lại, để ở nơi khô ráo đến chiều thì phấn sẽ bắt đầu nở.
Khi thực hiện thụ phấn, cần nhẹ nhàng, tránh làm tổn thương hay gãy vòi nhụy, hại bông hoa. Ngoài ra, cần thay chổi mới sau mỗi lần quét phấn để đảm bảo hiệu quả
Thụ phấn bổ sung cho sầu riêng là một phương pháp cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng trái cây. Qua việc hiểu rõ các đặc điểm của hoa sầu riêng, quy trình thực hiện thụ phấn cũng như những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả, người trồng có thể áp dụng các biện pháp hợp lý để đạt được kết quả tốt nhất.
Nhận biết nhện đỏ hại sầu riêng qua các chấm trắng, lá vàng, trắng bạc và biện pháp phòng trừ giúp cây phát triển ổn định.
Nhận biết rầy xanh hại sầu riêng qua triệu chứng cháy, rụng lá non và biện pháp phòng trừ giúp bảo vệ cơi đọt hiệu quả.
Nhận biết sâu đục quả sầu riêng gây hại trên hoa, trái non và biện pháp phòng trừ giúp hạn chế rụng trái, thối quả.
Tìm hiểu các hoạt chất kiểm soát Phytophthora, thán thư và mốc xám gây thối trái trong mùa mưa, giúp nhà vườn lựa chọn đúng thuốc và hạn chế lờn thuốc.
Hiện tượng sầu riêng bị sượng, chín trong hay cứng cơm đang là nỗi lo chung của nhiều nhà vườn và thương lái tại Gia Lai, Kon Tum. Bài viết này chia sẻ kinh nghiệm thực tế về cách điều tiết phân kali đúng thời điểm, đúng liều lượng, giúp trái sầu riêng lên cơm đều và đạt chất lượng tốt trước khi thu hoạch.
Bông phướng hay bông lá sầu riêng thường nhỏ, yếu, dễ rụng và đậu trái thấp. Cần kiểm tra lá, đọt, rễ, dinh dưỡng và độ ẩm đất trước khi xử lý.
Sầu riêng tơ khó ra hoa do cây chưa trưởng thành, dinh dưỡng tích lũy thấp, cành lá chưa đồng đều và tín hiệu khô hạn chưa phù hợp.
Hiện tượng khô mủ trên cây mít là một trạng thái suy kiệt sinh lý nghiêm trọng của hệ thống ống dẫn mủ (laticifers). Tình trạng này không chỉ làm giảm trực tiếp năng suất, chất lượng trái mà còn là dấu hiệu cảnh báo của sự suy thoái toàn bộ hệ thống mạch dẫn do nấm bệnh tấn công hoặc do chế độ dinh dưỡng mất cân bằng kéo dài. Việc hiểu rõ bản chất sinh lý học và áp dụng đúng phác đồ điều trị sẽ giúp nhà vườn phục hồi sinh trưởng tối ưu cho cây mít.
Xô Vô Cơm – Chống Sượng hỗ trợ sầu riêng 60 ngày phát triển cơm đồng đều, duy trì sức cây và hạn chế nguy cơ sượng khi dùng đúng liều, đúng thời điểm